|
  ( ) |
 |
 ประวัติความเป็นมา |
 ประวัติสมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย โดย ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประสพ รัตนากร การศึกษาด้านประสาทวิทยา เริ่มมาตั้งแต่คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ 50 ปีก่อน โดย ศ. นพ. สุด แสงวิเชียร ได้นำความรู้เรื่องประสาทกายวิภาคศาสตร์มาบรรยาย ทำให้เกิดความสนใจในการทำงานของสมองเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของร่างกาย โดยประสานกับ ศ. นพ. อวย เกตุสิงห์ ซึ่งบรรยายเรื่องประสาทสรีรวิทยา เป็นที่น่าสนใจ เกี่ยวกับกลไกของระบบประสาทกับอวัยวะภายในร่างกายและด้านอารมณ์ เช่น การทดลองของ ดร. เฮส จากมหาวิทยาลัยซูริค และการทดลองของพาฟลอบ จากรัสเซีย ส่วนในทางด้านคลีนิคมี ศ. นพ. จิตต์ ตู้จินดา เป็นผู้บรรยายเกี่ยวกับโรคของสมอง และระบบประสาท ต่อมาทางศัลยกรรมได้ศึกษาเกี่ยวกับเนื้องอกของสมองจนได้มีการผ่าตัดสมองโดย นพ. บรรจง กรลักษณ์ |
| |
| Part1 |
|
 เมื่อได้มีการจัดตั้ง คณะแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์ขึ้น จึงได้เริ่มงานทางด้านประสาทกายวิภาคศาสตร์ และการสอนทางประสาทวิทยา โดย ศ. นพ. บุญเลี้ยง ตามไท กับคณะ ใน พ.ศ. 2493 ศ. นพ. ประสพ รัตนากร ได้ศึกษาเรื่องคนไข้ซิฟิลิสสมอง ซึ่งมีอาการทางระบบประสาท และอาการทางจิตใจ พร้อมทั้งรวบรวมรายงานคนไข้ที่ได้รับการรักษา โดยวิธีของ ศ. วากเนอร์ ยาวเรก ผู้ได้รับรางวัลโนเบลในการใช้ไข้มาเลเรีย รักษาซิฟิลิส ในช่วงนี้เองได้มีการจัดกลุ่มและจับกลุ่ม ผู้สนใจทางด้านประสาทวิทยาขึ้น โดยมีการประชุมและบรรยาย ที่ศาลาแสงจันทร์ ตึกพวงทองโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา โดยมีเพื่อนแพทย์ทางสมเด็จเจ้าพระยา โรงพยาบาลศิริราช, โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้ามาร่วมศึกษาคน ไข้ทุกวันเสาร์ จนเป็นชมรมประสาทแพทย์ขึ้น ใน พ.ศ. 2499 ศ. นพ. ประสพ รัตนากร ได้ก่อตั้งโรงพยาบาลประสาทพญาไท เพื่อเป็นโรงพยาบาลทางระบบประสาท หรือประสาทวิทยา โดยเฉพาะจึงมีการร่วมใจกันในการช่วยงานทั้งด้านคลีนิค และด้านวิชาการ จนเป็นศูนย์รวมของคณะผู้ทำงานด้านประสาทวิทยา และศัลยกรรมประสาท ซึ่งก่อนหน้านั้น ศ. นพ. อุดม โปษะกฤษณะ กลับจากเวียนนา และ ศ. นพ. จรัส สุวรรณเวลา กลับจากสหรัฐอเมริกา ได้เป็นกำลังสำคัญทางด้านศัลยกรรมประสาทพร้อมกันนั้นทางโรงพยาบาลประสาท พญาไท ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานทุน จัดสร้าง ตึกวิจัยประสาท ขึ้น เพื่อศึกาาในทางประสาทวิทยาศาสตร์ โดยกว้างขวาง รวมไปถึงประสาทพยาธิวิทยา ประสาทชีวเคมี ประสาทสรีรวิทยาและการติดเชื้อของระบบประสาท พ.ศ. 2503 ฝ่ายแพทย์ทางประสาทวิทยา จึงได้จัดตั้งสมาคม ซึ่งในตอนแรก เรียกว่า "สมาคมประสาทแพทย์แห่งประเทศไทย" โดยมีผู้เริ่มการคือ ศ. นพ. จิตต์ ตู้จินดา, ศ. นพ. บุญเลี้ยง ตามไท, ศ. นพ. ประสพ รัตนากร เป็นกรรมการผู้ก่อตั้ง โดย ศ. นพ. ประสพ รัตนากร แพทย์ผู้อำนวยการโรงพยาบาลประสาท พญาไท ขณะนั้น เป็นผู้ขออนุญาต และได้รับอนุญาตเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2503 มีสำนักงาน ณ โรงพยาบาลประสาทพญาไท และกรรมการผู้เริ่มงานก็มี ศ. นพ. สมบัติ สุคนธพันธ์, ศ. นพ. จรัส สุวรรณเวลา ศ. นพ. วิชัย บำรุงผล, ศ. นพ. ทองจันทร์ หงส์ลดารมย์, ศ. นพ. รุ่งธรรม ลัดพลี, นพ. หทัย ชิตานนท์ เป็นต้น โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1. บำรุงและส่งเสริมการแพทย์ทางโรคประสาท ในประเทศไทย ตลอดจนการศึกษาป้องกัน การวิจัย และรักษาโรคประสาทให้ก้าวหน้าไปตามหลักวิทยาการแพทย์ 2. เผยแพร่ และโฆษณาความรู้ในวิชาการแพทย์ทางโรคประสาท และการป้องกันตนเอง จากโรคนี้แก่ประชาชน 3. ร่วมมือโดยใกล้ชิดกับแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย และสมาคมสาขาการแพทย์ อื่น ๆ แห่งประเทศไทย 4. ให้การอบรมศึกษาแก่แพทย์ที่สนใจทางโรคประสาท 5. ร่วมมือ และแลกเปลี่ยนความรู้กับสมาคมแพทย์โรคประสาทในต่างประเทศ และหน่วยงานองค์การอนามัยของนานาชาติทางด้านโรคประสาท 6. ไม่เกี่ยวกับการเมือง |
| |
| Part2 |
|
 สมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย ได้มีการประสานงานระหว่างประเทศ โดยในขั้นต้นมี ศ. นพ.เกรม โรเบิตสัน จากออสเตรเลีย มาให้คำแนะนำทางด้านประสาทรังสีวิทยา และเชอร์ริชาด ฮิล ช่วยทางประสาทศัลยกรรม จากนั้นได้ติดต่อกับสถาบันประสาทวิทยาของอังกฤษ ที่ควีนสแควร์ และบริติช เคาซิล ได้ให้ ศ. ดักกลาส แม๊คอัลไพน์ มาสำรวจข้อมูล และได้แนะนำให้แพทย์ไทยที่มีความตั้งใจศึกษาเพิ่มเติม ได้มีโอกาสนำความรู้มาเผยแพร่ต่อไป คือ ศ. นพ. อรรถสิทธิ์ เวชชาชีวะ ทางด้านประสาทวิทยา และ รศ. นพ. ธนิต เธียรธนู ทางด้านประสาทศัลยศาสตร์ โดยพร้อมกันนั้นก็มี นพ. วุฒิกิจ ธนะภูมิ ไปศึกษาทางด้านผ่าตัดสมองที่สหรัฐอเมริกา พร้อมกับด้านประสาทวิทยาคลีนิคโดย พญ. นันทนิตย์ จิตต์สุคนธ์ ทางอังกฤษ พญ. อร่ามศรี วสุวัต ศึกษาทางประสาทจักษุวิทยา พญ. รัตนาวลี กะลัมพะเหติ ทางด้านประสาทพยาธิวิทยา กับ นพ. ธรรมนูญ กะลัมพะเหติ ทางด้านประสาทรังสีวิทยา เป็นต้น ส่วนแพทย์ต่างประเทศที่มาให้ความร่วมมือ พอสรุปที่เกี่ยวข้องกับสมาคมได้ดังนี้ 1. สหพันธ์สาธาณรัฐเยอรมันตะวันตก ประสานงานจากกรุงบอนน์ โดย ดร. ปิเตอร์ เคสเลอร์ และ ดร. ฮอลแมนน์ จากฮัมบูรก์ ทางด้านประสาทชีวเคมี ร่วมกับสถาบัน แมกส์ พลังก์ 2. แคนาดา โดย ดร. เฮนรี่ ริชาร์ด และ ดร. จอน ปริชาร์ด ให้ทางมหาวิทยาลัย โตรอนโต สนับสนุนการให้ทุนการศึกษา และเปิดอบรมแพทย์ทางประสาทวิทยาขึ้น 3. ออสเตรีย ร่วมกับ ดร. ไซเตลเบอร์เกอร์ สถาบันประสาทวิทยาของเวียนนา กับ ดร. อานส์ ฮอฟ ทางภยันตรายสมอง 4. นอร์เวย์ มีการเริ่มงานตอน ดร. มอนราค โครน บรรยายพิเศษ และร่วมกับ ดร. เรฟซัม ให้ทุนแพทย์ พยาบาล ไปศึกษา 5. สหรัฐอเมริกา ร่วมกับสถาบันการศึกษาขั้นบัณฑิต ของมหาวิทยาลัยเพนน์ซิลเวเนีย โดยมีแพทย์ไปรับการอบรม กับ ดร. แยสกิน และ ดร. บูซี่ ที่ชิคาโก เกี่ยวกับการประชุมระหว่างประเทศ สมาชิกของสมาคมได้เริ่มเข้าวงการระหว่างประเทศ ในการประชุมคองเกรส เริ่มแต่ ค.ศ. 1960 ที่โรม ค.ศ. 1964 ที่เวียนนา และต่อมาที่ฮัมบูร์ก และกรุงวอชิงตัน ซึ่ง ดร. วอคเกอร์ นายกสมาคมประสาทวิทยาและศัลยกรรมประสาท ได้กล่าวถึงสถาบันประสาทวิทยา ที่มีชื่อเสียงของโลก 7 แห่ง คือ ที่อังกฤษ แคนาดา เบลเยี่ยม เวียนนา สหรัฐอเมริกา 2 แห่ง และที่กรุงเทพฯ ช่วงนี้เอง ได้มีการค้นพบโรคใหม่ ๆ เช่น Tuberous sclerosis, multiple sclerosis, cysticercosis พยาธิสมอง, และโรคต่าง ๆ ทางประสาทวิทยาเขตร้อน ทางมูลนิธิวิจัยประสาท ในพระบรมราชูปถัมภ์ ก็ให้ความร่วมมือในการให้ทุนวิจัย การจัดประชุมระหว่างประเทศ การฝึกอบรมวิชาการ โดยประสานงานกับ IBRO, WHO จนระยะหลังในปี ค.ศ. 1994 นี้เอง ได้ร่วมรณรงค์ Decade of the Brain ด้วยการจัดอบรมแพทย์นานาชาติขึ้น ร่วมกับ IMPO และสมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย ที่โรงพยาบาล และสถาบันประสาทวิทยา ในหัวข้อเรื่อง "การติดเชื้อของระบบประสาทส่วนกลาง" อีกด้านหนึ่งคือ ทางมูลนิธิได้สนับสนุนจัดทำวารสารประสาทวิทยาขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2507 ในด้านองค์กรสหพันธ์ประสาทวิทยาโลก ดร.แวน โบเกิร์ต ผู้ก่อตั้ง และ ดร. เพียส ไบลีย์ เลขาธิการ ได้ประสานงานให้การสนับสนุนเป็นอันดี จนเป็นสมาชิกของสหพันธ์มาตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1961 จากนั้นสมาชิกของสมาคมได้ไปร่วมประชุมคองเกรสเป็นประจำ และจัดการประชุมภาคเอเซีย และโอเซียเนียขึ้นในกรุงเทพฯ อีกด้ว |
| |
| Part3 |
|
 ในระยะหลังนี้ ได้มี การขยายงานและริเริ่มงานประสาทวิทยา ขึ้น ในคณะแพทยศาสตร์ของมหาวิทยาลัย ในโรงพยาบาลของกระทรวงสาธารณสุขของเหล่าทัพและในภาคเอกชน นับเป็นความภาคภูมิใจที่สมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย ที่มีอายุมา 35 ปี มีการพัฒนาอย่างกว้างขวาง ซึ่งจะเห็นได้จากการบรรยายประจำปีของมูลนิธิศาสตราจารย์ประสพ รัตนากร ในปี พ.ศ. 2536 เรื่อง "ทศวรรษแห่งสมอง" โดย ศ. นพ. จรัส สุวรรณเวลา และในปี พ.ศ. 2537 เรื่อง "ประสาทวิทยากับสังคมในทศวรรษหน้า" โดย ศ. นพ. อรรถสิทธิ์ เวชชาชีวะ ทั้งสองท่านนี้ เป็นผู้นำเกี่ยวกับเรื่องระบบประสาท และสมองของไทย และนานาประเทศ โดยมีการร่วมมือเป็นอันดีจากหน่วยภาควิชาและสถาบันวิชาการ ในด้านประสาทวิทยาศาสตร์ขึ้นอีก ตามสถาบันการศึกษาต่าง ๆ รวมทั้งงานที่เกี่ยวข้องกับทางด้านประสาทวิทยา เช่น ทางกายภาพบำบัด ทางประสาทคอมพิวเตอร์ เหล่านี้ เป็นวิวัฒนาการที่มีพื้นฐานมาอย่างดี และมีอนาคตที่ดีจากการที่สมาชิกสมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย ร่วมกับทางประสาทศัลยศาสตร์ ได้เสียสละมีความมานะพากเพียรในการดำเนินการมาด้วยดี จึงหวังได้ว่าสิ่งเหล่านี้จะเป็นแรงกระตุ้นเตือนให้ "ประสาทวิทยาก้าวหน้าทันโลก" และช่วยชีวิตของชาวโลก รวมทั้งการพัฒนาสมองเพื่อการพัฒนาสังคมโลก ชั่วกาลนาน |
|
|
